Oksigen Terlarut dalam Kolam Koi: Mengapa Ia Penting

Apakah oksigen terlarut?

Oksigen terlarut, biasanya disingkatkan sebagai DO, ialah gas oksigen molekul, O2, yang berada dalam larutan di dalam air. Koi menyerap oksigen ini melalui insang ke dalam aliran darah, kemudian oksigen dihantar ke tisu untuk metabolisme aerobik.

Oksigen terlarut yang sama turut digunakan oleh mikroorganisma nitrifikasi di dalam penapis biologi dan oleh mikroorganisma aerobik lain yang menguraikan bahan organik. Oleh itu, sistem koi yang padat mempunyai beberapa pengguna utama oksigen yang beroperasi pada masa yang sama.

DO biasanya dilaporkan dalam miligram per liter, mg/L, yang secara praktikal bersamaan dengan bahagian per sejuta dalam air tawar biasa. Banyak meter profesional turut memaparkan peratus ketepuan.

Berapakah tahap oksigen terlarut yang sepatutnya ada dalam kolam koi?

Merck Veterinary Manual meletakkan oksigen terlarut air tawar pada atau hampir kepada ketepuan dan melebihi 5 mg/L sebagai rujukan umum. Merck juga menyatakan bahawa kepekatan di bawah 5 mg/L berbahaya dan kematian boleh berlaku pada 4 mg/L atau lebih rendah bergantung pada spesies dan tempoh pendedahan.

UF/IFAS juga mengesyorkan 5 mg/L atau lebih untuk kesihatan ikan yang optimum, menerangkan 2-4 mg/L sebagai julat yang menyebabkan banyak ikan mula mengalami tekanan, dan mengesyorkan pengudaraan kecemasan apabila DO turun di bawah 4 mg/L atau apabila keadaan memihak kepada kejadian kekurangan oksigen.

Bagi kolam koi yang direka dengan baik, khususnya sistem panas dan padat, 5 mg/L patut dianggap sebagai rujukan keselamatan minimum dan bukannya sasaran reka bentuk ideal. Beroperasi lebih hampir kepada ketepuan memberi margin keselamatan yang lebih besar untuk pemberian makanan, cuaca panas, kegagalan peralatan, rawatan, peningkatan mendadak bahan organik dan penurunan oksigen pada waktu malam.

Matlamatnya bukan sekadar memastikan koi hidup. Matlamatnya ialah mengekalkan oksigen yang cukup supaya ikan dan penapis biologi tidak beroperasi hampir kepada had fisiologi masing-masing.

Tafsiran praktikal oksigen terlarut

Julat ini ialah panduan pengurusan, bukannya ambang mutlak khusus bagi satu spesies. Kesan biologi bergantung pada suhu, saiz ikan, tempoh pendedahan, tahap aktiviti, kesihatan dan parameter kualiti air yang lain.

Ikan kap biasa boleh bertahan pada oksigen yang sangat rendah - tetapi bertahan hidup bukan sasaran

Koi ialah ikan kap biasa hiasan, Cyprinus carpio. Bahan FAO menerangkan bahawa ikan kap biasa agak tahan terhadap oksigen rendah dan boleh bertahan pada kepekatan yang sangat rendah untuk tempoh terhad.

Toleransi ini kadangkala disalahgunakan untuk membenarkan kolam koi beroperasi pada DO rendah. Bertahan hidup pada had hipoksia yang teruk bukan bukti amalan pemeliharaan yang baik. Pemberian makanan, pertumbuhan, pemulihan selepas pengendalian, fungsi imun dan prestasi penapis biologi boleh merosot jauh sebelum koi mencapai had lemas mutlak.

Bagi koi hiasan yang bernilai, mereka bentuk sistem berdasarkan ambang bertahan hidup tidak masuk akal. Margin keselamatan jauh lebih berharga daripada membuktikan betapa sedikit oksigen yang boleh ditahan oleh ikan kap.

Mengapa suhu mengubah segalanya

Air panas menimbulkan dua masalah serentak. Pertama, keterlarutan fizikal oksigen menurun apabila suhu air meningkat. Kedua, metabolisme ikan dan permintaan oksigen secara umum meningkat apabila suhu naik.

UF/IFAS menerangkan hal ini sebagai salah satu sebab utama kejadian kekurangan oksigen sering berlaku ketika cuaca panas. Panduan pengangkutan FAO untuk ikan kap biasa menunjukkan kesan fisiologi yang sama: penggunaan oksigen oleh ikan kap meningkat dengan ketara apabila suhu meningkat.

Air panas memegang kurang oksigen tepat pada masa koi mungkin memerlukan lebih banyak oksigen.

Berapa banyak oksigen yang benar-benar boleh dipegang oleh air tawar panas?

Pada tekanan atmosfera aras laut, jumlah oksigen yang boleh dipegang oleh air tawar pada ketepuan menurun secara berterusan apabila suhu meningkat. Nilai anggaran di bawah diambil daripada jadual rujukan akuakultur.

Kepekatan ketepuan sebenar turut berubah mengikut tekanan atmosfera, altitud, kemasinan dan keadaan barometrik. Pelajaran utama untuk pemeliharaan koi ialah arah perubahan mengikut suhu.

Pada 30°C, kolam dengan bacaan 5 mg/L hanya sekitar dua pertiga tepu. Ia mungkin memenuhi rujukan minimum umum, tetapi mempunyai rizab yang jauh lebih kecil berbanding kolam yang beroperasi hampir kepada ketepuan.

Peratus ketepuan berbanding mg/L

Miligram per liter memberitahu kepekatan sebenar oksigen yang terlarut di dalam air. Peratus ketepuan membandingkan kepekatan itu dengan jumlah oksigen maksimum yang boleh dipegang oleh air di bawah suhu dan tekanan semasa.

Meter DO yang baik boleh memaparkan kedua-duanya. Dalam iklim panas, peratus ketepuan sangat berguna kerana nilai mg/L yang sama mewakili bahagian kapasiti yang berbeza pada suhu berlainan.

Untuk pengurusan koi harian, catat DO dan suhu air bersama-sama apabila boleh.

Dari mana datangnya oksigen dalam kolam koi?

Oksigen boleh memasuki air kolam melalui beberapa laluan:

• resapan dari atmosfera merentasi permukaan air;
• pencampuran permukaan akibat angin, air terjun, penapis pancuran dan pergerakan air;
• penyebar udara atau batu udara yang menghasilkan gelembung dan peredaran;
• fotosintesis oleh alga dan tumbuhan akuatik dalam kolam luar;
• sistem pengoksigenan khusus menggunakan oksigen pekat atau oksigen tulen dalam kemudahan intensif.

Kepentingan relatif setiap sumber bergantung pada reka bentuk kolam. Dalam sistem koi hiasan yang padat, bergantung pada resapan semula jadi atau alga sahaja tidak mencukupi. Pengudaraan mekanikal patut dianggap sebagai infrastruktur penting.

Mengapa pergerakan permukaan penting

Oksigen perlu melintasi sempadan udara-air untuk memasuki kolam. Meningkatkan keluasan permukaan, pergolakan dan pencampuran meningkatkan pertukaran gas. Inilah sebab air terjun, Bakki Shower, penyebar udara atau aliran pulangan yang kuat boleh menyumbang kepada pengoksigenan.

Namun pemindahan oksigen bergantung pada banyak perkara selain rupa air. Kadar aliran, ketinggian jatuhan, saiz titisan, saiz gelembung, masa sentuhan, kedalaman, suhu dan perbezaan antara DO sebenar dengan ketepuan semuanya mempengaruhi pemindahan.

Air terjun hiasan boleh kelihatan kuat tetapi sebenarnya menggerakkan jumlah air yang agak kecil. Penyebar udara dalam boleh kelihatan kurang dramatik tetapi menghasilkan peredaran dan sentuhan udara-air yang sangat baik.

Lebih banyak gelembung tidak semestinya bermaksud lebih banyak oksigen terlarut

Gelembung yang kelihatan daripada penyebar udara memang mengandungi oksigen, tetapi sebahagian besar pemindahan berlaku kerana lajur gelembung yang naik menggerakkan air dan memperbaharui permukaan air, bukannya kerana setiap gelembung larut sepenuhnya.

Gelembung halus biasanya menawarkan lebih banyak luas permukaan pertukaran gas berbanding gelembung sangat besar, manakala kedalaman lebih besar meningkatkan masa sentuhan. Namun penyebar tersumbat, keluaran pam yang tidak mencukupi, tekanan belakang berlebihan dan penempatan yang buruk boleh mengurangkan prestasi dengan banyak.

Ujian yang betul bukan berapa banyak gelembung yang boleh dilihat. Ujian yang betul ialah DO yang diukur di kawasan tempat koi benar-benar hidup.

Kitaran oksigen harian dalam kolam luar

Kolam luar yang mengandungi alga atau tumbuhan mengalami kitaran oksigen harian yang boleh dijangka. Pada waktu siang, fotosintesis menghasilkan oksigen. Selepas matahari terbenam, fotosintesis berhenti tetapi ikan, tumbuhan, alga, bakteria dan penapis biologi semuanya terus menggunakan oksigen.

Oleh itu, DO meningkat pada waktu siang dan menurun sepanjang malam. UF/IFAS menyatakan bahawa paras paling rendah biasanya dicapai tidak lama sebelum fajar.

Bacaan oksigen pada jam 4 petang boleh kelihatan sangat baik sedangkan kolam yang sama mungkin berada pada tahap berbahaya pada jam 6 pagi.

Mengapa ujian awal pagi sangat penting

Jika anda mahu mengetahui sama ada kolam koi luar mempunyai rizab oksigen yang mencukupi, satu bacaan yang paling bermaklumat selalunya ialah bacaan sebelum fajar atau sangat awal pagi.

Bacaan lewat petang masih berguna kerana menunjukkan tahap tertinggi waktu siang. Mengukur kedua-duanya menunjukkan saiz ayunan harian.

Untuk sistem peniaga yang sangat padat, pemantauan berterusan lebih baik kerana kegagalan peralatan dan permintaan oksigen boleh berubah dengan cepat.

Fotosintesis boleh menjadikan DO petang kelihatan luar biasa tinggi

Kolam air hijau atau sistem luar yang kaya alga boleh menjadi terlebih tepu dengan oksigen ketika fotosintesis siang yang kuat. Meter boleh menunjukkan lebih daripada 100% ketepuan.

Ini tidak sepatutnya memberi keyakinan palsu. Alga yang menghasilkan oksigen pada siang hari menggunakan oksigen pada malam hari. Oleh itu, ledakan alga yang padat boleh menghasilkan bacaan siang yang sangat tinggi dan tahap sebelum fajar yang berbahaya.

Semakin besar jisim biologi dan semakin tinggi respirasi malam, semakin besar kemungkinan ayunan berlaku.

Ledakan alga dan kematian alga secara mendadak

Alga yang padat boleh menjadi risiko oksigen besar apabila ledakan itu runtuh. Sel alga mati diuraikan oleh mikroorganisma, dan penguraian ini menggunakan sejumlah besar oksigen.

UF/IFAS mengenal pasti kematian tumbuhan atau alga sebagai punca biasa kekurangan oksigen. Perubahan warna air kolam yang cepat, khususnya daripada hijau kepada perang, kelabu atau hitam, patut dianggap sebagai tanda amaran.

Masalah boleh menjadi teruk kerana penghasilan oksigen menurun pada masa yang sama permintaan oksigen akibat penguraian meningkat.

Cuaca mendung boleh mendorong kolam ke arah hutang oksigen

Beberapa hari mendung berturut-turut mengurangkan cahaya yang tersedia untuk fotosintesis. Penghasilan oksigen menurun tetapi respirasi berterusan sepanjang masa.

UF/IFAS menerangkan keadaan ini sebagai laluan klasik kepada kekurangan oksigen ketika cuaca panas, mendung dan tenang. Setiap tempoh 24 jam boleh berakhir dengan rizab oksigen yang lebih rendah daripada hari sebelumnya.

Oleh itu, kolam koi padat yang mempunyai alga boleh stabil pada satu hari cerah tetapi menjadi berisiko selepas beberapa hari mendung walaupun tiada perubahan jelas pada penapisan.

Ribut petir dan pembalikan air kolam

Kolam besar dan dalam boleh mengalami stratifikasi ketika cuaca panas, dengan air panas beroksigen berhampiran permukaan dan air lebih sejuk yang miskin oksigen di bahagian bawah. Ribut secara tiba-tiba, angin kuat atau hujan sejuk boleh mencampurkan lapisan-lapisan ini.

UF/IFAS menerangkan bahawa apabila air bawah yang miskin oksigen bercampur dengan cepat dengan lapisan atas, keseluruhan DO kolam boleh jatuh secara mendadak. Proses ini dipanggil pembalikan air atau turnover.

Kebanyakan kolam koi kejuruteraan lebih cetek dan mempunyai peredaran aktif, jadi stratifikasi haba klasik mungkin kurang ketara berbanding kolam tanah yang besar. Namun zon dalam yang kurang beredar, ruang mendapan dan ruang bertakung masih boleh menjadi miskin oksigen dan menyumbang kepada masalah apabila diganggu.

Sisa organik menggunakan oksigen

Ikan bukan satu-satunya organisma yang menggunakan oksigen. Bakteria yang menguraikan najis, makanan tidak dimakan, alga mati, lendir dan bahan organik lain turut menggunakan oksigen.

Inilah asas biologi kepada permintaan oksigen. Oleh itu, sistem yang kotor boleh mempunyai peralatan pengudaraan yang baik tetapi masih menghadapi masalah jika penggunaan oksigen terlalu tinggi.

Merck menyatakan bahawa ketidakupayaan mengekalkan DO hampir kepada ketepuan boleh menjadi petunjuk penguraian organik yang besar berlaku di suatu tempat dalam sistem.

Sistem pengudaraan terbaik sekalipun bukan pengganti kepada pembuangan sisa.

Mengapa pembuangan pepejal melindungi oksigen

Penapisan mekanikal yang membuang pepejal sebelum ia terurai mengurangkan permintaan oksigen pada masa akan datang. RDF, ruang mendapan, penapis ayak atau peringkat mekanikal lain tidak menambah oksigen secara langsung, tetapi pembuangan pepejal yang baik memudahkan tugas sistem pengoksigenan.

Inilah salah satu sebab penapis mekanikal yang bersih dan disenggara dengan baik boleh meningkatkan kestabilan sistem walaupun meter DO tidak menunjukkan perubahan dramatik dengan serta-merta.

Pemberian makanan boleh menyebabkan penurunan oksigen yang boleh dijangka

Pemberian makanan meningkatkan permintaan oksigen dalam beberapa cara. Koi menjadi lebih aktif, metabolisme pencernaan meningkat, pengeluaran ammonia meningkat dan penapis biologi bekerja lebih kuat. UF/IFAS secara khusus menyatakan bahawa penggunaan oksigen dalam sistem kitar semula padat biasanya meningkat serta-merta semasa dan selepas pemberian makanan.

Oleh itu, sistem oksigen perlu direka berdasarkan keadaan puncak pemberian makanan dan bukannya tempoh tenang sebelum sarapan.

Kolam yang mengekalkan DO baik ketika ikan berehat masih boleh jatuh di bawah margin sesuai selepas pemberian makanan yang banyak.

Penapis biologi juga memerlukan oksigen

Nitrifikasi ialah proses aerobik. Mikroorganisma yang menukarkan ammonia kepada nitrit dan nitrit kepada nitrat memerlukan oksigen.

Apabila DO tidak mencukupi, prestasi penapis biologi boleh merosot. Oleh itu, kejadian oksigen rendah boleh berkembang menjadi lebih daripada masalah pernafasan: ammonia dan nitrit mungkin mula meningkat selepas penapis kekurangan oksigen.

Ini boleh mewujudkan rantaian berbahaya dalam sistem padat:

oksigen rendah -> nitrifikasi lemah -> ammonia/nitrit meningkat -> tekanan fisiologi bertambah

Selepas sebarang kegagalan oksigen atau peredaran yang besar, teruskan memantau ammonia dan nitrit walaupun koi sudah berhenti tercungap-cungap.

Penapis moving bed bergantung pada pengoksigenan yang kuat

Penapis moving bed seperti sistem K1 berfungsi paling baik apabila media sentiasa bergerak aktif dan biofilem menerima bekalan oksigen yang kuat. Udara menjalankan dua fungsi: menggerakkan media dan menyokong nitrifikasi aerobik.

Jika pam udara gagal, penapis boleh kehilangan pergerakan dan oksigen pada masa yang sama. Dalam sistem matang dengan beban tinggi, keadaan ini boleh menjadi kecemasan penapis biologi dengan sangat cepat.

Oleh itu, bekalan udara kepada moving bed patut dianggap sebagai peralatan sokongan hayat dan dilindungi sewajarnya.

RDF dan oksigen

RDF tidak mengoksigenkan kolam secara langsung, tetapi ia membuang najis dan makanan tidak dimakan sebelum bahan itu terurai. Ini mengurangkan permintaan oksigen biologi dan penghasilan ammonia pada masa depan.

Kegagalan RDF boleh meningkatkan permintaan oksigen secara tidak langsung jika pepejal mula terkumpul dalam ruang kotor, skrin, paip atau takungan.

Jika RDF dipintas atau tidak berfungsi untuk tempoh lama, pemantauan DO patut menjadi lebih penting, bukannya kurang.

Bakki Shower dan oksigen

Bakki Shower dan penapis titisan lain boleh menyediakan pertukaran gas yang sangat baik kerana air dipecahkan menjadi lapisan nipis dan titisan yang bersentuhan dengan udara berulang kali. Sistem ini boleh meningkatkan oksigen dan membuang karbon dioksida berlebihan.

Sumbangan sebenar masih bergantung pada kadar aliran, susunan media, pendedahan kepada udara dan kepekatan DO yang memasuki sistem pancuran.

Sistem pancuran juga bergantung pada pam air. Jika pam berhenti, peredaran dan sumbangan pertukaran gas boleh hilang serta-merta.

Air terjun berguna - tetapi jangan melebih-lebihkan kemampuannya

Air terjun boleh menyumbang kepada pengudaraan, khususnya apabila ia menggerakkan jumlah air yang besar dan menghasilkan pergolakan kuat. Ia juga boleh memperbaiki peredaran seluruh kolam.

Namun pergerakan air hiasan tidak patut dianggap cukup untuk kolam koi yang padat. Ukur DO dalam keadaan paling buruk dan jangan menilai pengoksigenan berdasarkan rupa semata-mata.

Pam udara, penyebar dan penempatan

Pengudaraan melalui penyebar ialah salah satu alat paling boleh dipercayai untuk kolam koi. Penyebar yang ditempatkan dengan betul menghasilkan lajur air naik yang mencampurkan kolam secara menegak dan membawa air miskin oksigen bersentuhan dengan atmosfera.

Penempatan penting. Satu penyebar yang tertumpu di satu sudut boleh meninggalkan zon aliran rendah di tempat lain. Dalam kolam panjang, bentuk kompleks atau sistem peniaga berbilang kolam, beberapa titik pengudaraan mungkin diperlukan.

Saliran dasar, saluran pulangan dan penyebar patut berfungsi bersama supaya air beroksigen sampai ke seluruh sistem dan bukan hanya kawasan yang paling aktif secara visual.

Pengoksigenan menggunakan oksigen tulen

Kemudahan akuakultur intensif kadangkala menggunakan oksigen tulen, kon oksigen atau alat pengoksigenan khusus apabila udara biasa tidak dapat memenuhi permintaan oksigen.

Sistem ini boleh menghantar jauh lebih banyak oksigen berbanding pengudaraan biasa, tetapi memerlukan kejuruteraan, pemantauan dan sistem sandaran yang betul. Ia bukan alasan untuk mengabaikan pergerakan air atau pembuangan karbon dioksida.

Untuk kolam koi biasa, pengudaraan berasaskan udara dan pertukaran gas yang direka baik biasanya menjadi asas praktikal. Oksigen tulen lebih relevan pada kepadatan yang sangat tinggi atau keadaan pengangkutan dan penahanan intensif.

Oksigen terlarut dan karbon dioksida ialah dua masalah yang berbeza

Koi boleh menunjukkan kesukaran bernafas apabila oksigen rendah, tetapi karbon dioksida berlebihan juga boleh mengganggu respirasi normal dan keseimbangan asid-bes.

Pengudaraan kuat dan sistem pancuran membantu kedua-duanya kerana boleh menambah oksigen dan membuang karbon dioksida. Namun meter DO tidak mengukur kepekatan CO2 secara langsung.

Jika koi masih mengalami kesukaran bernafas walaupun DO baik, siasat karbon dioksida, nitrit, klorin/kloramina, penyakit insang dan punca lain daripada menganggap meter oksigen mesti salah.

Apakah rupa oksigen terlarut yang rendah?

Tanda yang mungkin termasuk:

• koi berkumpul di permukaan dan meneguk udara atau melakukan piping;
• ikan berkumpul berhampiran air terjun, saluran pulangan, penyebar atau kawasan aliran tinggi;
• pergerakan operkulum cepat dan pernafasan berat;
• pengurangan atau kehilangan selera makan secara tiba-tiba;
• kelemahan, lesu atau aktiviti renangan berkurang;
• insang mengembang atau menjadi lebih gelap dalam kes teruk;
• koi besar terjejas lebih awal daripada ikan kecil dalam sesetengah kejadian kekurangan oksigen;
• kematian secara tiba-tiba pada waktu malam atau sebelum fajar.

Tanda ini tidak khusus. Keracunan nitrit, parasit insang yang teruk, penyakit bakteria insang, pendedahan klorin, karbon dioksida yang sangat tinggi dan kecederaan insang lain boleh menghasilkan tingkah laku yang sama.

Koi yang tercungap-cungap memberitahu anda bahawa ia tidak mendapat oksigen yang boleh digunakan dengan mencukupi. Tanda itu sahaja tidak memberitahu puncanya.

Oksigen rendah berbanding keracunan nitrit

Kedua-dua keadaan boleh menyebabkan koi kelihatan hipoksia. Dalam DO rendah sebenar, air tidak mengandungi oksigen yang mencukupi. Dalam keracunan nitrit, oksigen mungkin ada dalam air tetapi hemoglobin ikan ditukar menjadi methemoglobin dan tidak dapat membawa oksigen dengan normal.

Uji DO dan nitrit apabila beberapa koi menunjukkan kesukaran bernafas, khususnya dalam sistem biologi baharu atau yang baru diganggu.

Meningkatkan pengudaraan ialah sokongan yang sesuai dalam kedua-dua keadaan, tetapi ia tidak membuang nitrit.

Oksigen rendah berbanding parasit insang

Cacing insang, Costia, Chilodonella, Ich dan masalah insang lain juga boleh menyebabkan pernafasan cepat dan tingkah laku di permukaan. Perbezaannya ialah tekanan oksigen sering menjejaskan banyak ikan serentak dan boleh berubah dengan cepat selepas pengudaraan dipertingkatkan.

Jangan anggap kesukaran bernafas semestinya berpunca daripada parasit dan terus memulakan rawatan sebelum memeriksa DO. Sesetengah rawatan boleh mengurangkan margin keselamatan oksigen dengan lebih lanjut.

Formalin dan oksigen: amaran rawatan yang penting

UF/IFAS mengenal pasti formalin sebagai salah satu bahan kimia yang boleh mengurangkan oksigen dalam kolum air. Formalin juga digunakan secara meluas dalam rawatan parasit ikan hiasan.

Oleh itu, sistem rawatan yang menggunakan formalin memerlukan pengudaraan yang sangat kuat dan pemantauan yang sesuai, terutama apabila air panas, ikan sudah bernafas tidak normal atau insang rosak.

Keputusan rawatan perlu mengikut label produk atau protokol veterinar. Jangan anggap tahap pengudaraan biasa semestinya mencukupi semasa rawatan.

Cara mengukur oksigen terlarut

Kaedah paling praktikal untuk pemeliharaan koi serius ialah meter DO elektronik. Meter optik moden mudah digunakan dan stabil jika diselenggara dengan betul; meter elektrokimia juga biasa digunakan. Kit ujian kimia boleh memberi keputusan berguna tetapi lebih perlahan dan kurang sesuai untuk pemantauan berulang.

Apa juga kaedah yang digunakan, tentukuran dan penyelenggaraan sangat penting. Prob yang tidak dijaga boleh memberikan bacaan yang kelihatan tepat tetapi sebenarnya salah.

Ikut arahan pengeluar berkaitan tentukuran, penyelenggaraan membran atau sensor, penyimpanan dan pampasan suhu.

Di mana DO perlu diukur?

Satu bacaan mudah berhampiran air terjun mungkin tidak mewakili seluruh kolam. Periksa kawasan yang paling berkemungkinan menjadi had:

• kolam utama jauh daripada titik pengudaraan paling kuat;
• kawasan paling dalam atau paling kurang beredar;
• air yang masuk dan keluar daripada penapis biologi dengan beban tinggi;
• tangki peniaga yang mempunyai biomassa atau kadar pemberian makanan paling tinggi;
• tangki kuarantin selepas rawatan;
• sistem tidak lama sebelum fajar;
• sistem semasa atau sejurus selepas pemberian makanan banyak;
• kolam selepas gangguan elektrik atau kegagalan pam.

Dalam kemudahan yang besar atau kompleks, beberapa prob tetap boleh menunjukkan perbezaan yang tidak dapat dikesan oleh satu bacaan mudah alih.

Bilakah DO perlu diukur?

Merck memasukkan oksigen terlarut sebagai parameter teras yang sesuai dipantau dengan kerap, dan UF/IFAS mengesyorkan DO diukur beberapa kali sehari dalam sistem kitar semula yang sangat padat atau diberi makanan banyak.

Untuk kolam hiasan yang stabil, pemeriksaan pagi secara rutin boleh membentuk nilai asas berguna. Tingkatkan pemantauan apabila risiko meningkat:

• cuaca panas;
• pemberian makanan banyak;
• kepadatan stok tinggi;
• beberapa hari mendung berturut-turut;
• ledakan alga atau kematian alga;
• hujan lebat atau aktiviti ribut;
• rawatan ubat, khususnya rawatan yang meningkatkan permintaan oksigen;
• pembersihan penapis atau gangguan sisa organik;
• kerosakan peralatan;
• gangguan elektrik;
• perubahan pernafasan yang tidak dapat dijelaskan.

Pemantauan berterusan dan penggera

Bagi peniaga koi, sistem penahanan import, bilik kuarantin dan koleksi bernilai sangat tinggi, pemantauan DO secara berterusan boleh dibenarkan. Prob tetap yang disambungkan kepada penggera boleh mengesan penurunan oksigen sebelum ikan mula tercungap-cungap.

Ini sangat berguna pada waktu malam apabila risiko biologi selalunya paling tinggi dan tiada orang memerhatikan kolam.

Penggera hanya berguna jika seseorang boleh bertindak dan jika pengudaraan atau kuasa sandaran tersedia.

Gangguan kuasa: salah satu kecemasan oksigen paling penting

Banyak sistem koi intensif bergantung pada elektrik untuk pam udara, pam air, moving bed, sistem pancuran dan peredaran. Oleh itu, gangguan elektrik boleh menghentikan beberapa sumber oksigen pada masa yang sama.

Semakin tinggi kepadatan dan suhu, semakin singkat masa yang mungkin ada sebelum DO menjadi berbahaya.

Bagi koi bernilai tinggi, kuasa kecemasan patut menjadi sebahagian daripada reka bentuk sistem, bukannya difikirkan kemudian.

• pam udara bersandarkan bateri untuk tangki kritikal;
• sistem UPS jika sesuai untuk tempoh peralihan singkat;
• penjana siap sedia automatik untuk kemudahan lebih besar;
• litar elektrik berasingan supaya satu kerosakan tidak mematikan semua pengudaraan;
• penggera kegagalan kuasa yang berbunyi atau memberi notifikasi jarak jauh;
• pelan kecemasan bertulis serta akses kepada pam udara, tiub dan penyebar gantian.

Apa perlu dilakukan serta-merta apabila oksigen rendah

Jika koi menunjukkan tekanan oksigen yang jelas, bertindak dahulu sambil melakukan diagnosis. Keutamaan segera ialah meningkatkan pemindahan oksigen, memulihkan peredaran dan mengurangkan permintaan oksigen.

• Hidupkan semua alat pengudaraan atau pengoksigenan kecemasan yang tersedia.
• Pulihkan pam udara dan peredaran air yang gagal secepat mungkin.
• Tambahkan penyebar udara ke dalam kolam atau tangki yang terjejas.
• Hentikan pemberian makanan sehingga sistem stabil.
• Buang ikan mati dan bahan organik yang jelas sedang mereput.
• Periksa sama ada penapis, paip atau skrin tersumbat dan mengehadkan aliran.
• Ukur DO, suhu, ammonia dan nitrit.
• Gunakan air baharu yang selamat hanya jika ia memperbaiki keadaan dan telah dinyahklorin dengan betul.
• Teruskan pengudaraan kuat selepas koi berhenti tercungap-cungap; pemulihan tisu dan penapis biologi tidak berlaku serta-merta.

Jangan mulakan rawatan ubat yang tidak perlu ketika sistem kekurangan oksigen. Stabilkan persekitaran terlebih dahulu.

Mengapa menghentikan makanan membantu semasa kecemasan oksigen

Menghentikan makanan mengurangkan aktiviti ikan, permintaan oksigen untuk pencernaan, penghasilan ammonia baharu dan seterusnya permintaan penapis biologi. Ia juga mengurangkan risiko makanan tidak dimakan menjadi beban organik tambahan yang mereput.

Koi dewasa boleh bertahan tanpa makanan untuk sementara dengan jauh lebih baik berbanding menahan hipoksia teruk.

Pertukaran air semasa oksigen rendah

Pertukaran air boleh membantu jika air masuk mempunyai DO lebih tinggi, beban organik lebih rendah atau kimia keseluruhan yang lebih baik. Namun ia tidak semestinya selamat secara automatik.

Air paip mungkin mengandungi klorin atau kloramina. Air sumber juga mungkin mempunyai suhu, pH, karbon dioksida atau keadaan gas terlarut yang sangat berbeza.

Gunakan pertukaran air sebagai sebahagian daripada tindak balas terkawal, bukan sebagai pengganti pengudaraan.

Jangan matikan pengudaraan hanya kerana kolam kelihatan tenang

Kesilapan biasa ialah mengurangkan pengudaraan pada waktu malam kerana bunyi, rupa atau penjimatan elektrik. Dalam kolam luar, malam ialah waktu penghasilan oksigen melalui fotosintesis sudah berhenti dan DO sedang menurun.

Jika pengudaraan perlu dikurangkan atas sebab estetik semasa waktu melihat ikan, pengudaraan sokongan hayat masih mesti mencukupi untuk permintaan biologi puncak.

Bolehkah oksigen terlalu banyak?

Air boleh menjadi terlebih tepu dengan oksigen semasa fotosintesis sangat kuat atau pengoksigenan khusus. Lebihan ketepuan oksigen itu sendiri tidak sama dengan lebihan ketepuan jumlah gas yang lebih berbahaya dan boleh menyebabkan penyakit gelembung gas, yang sering sangat berkaitan dengan gas nitrogen.

Merck menyenaraikan penyakit gelembung gas sebagai bahaya lebihan ketepuan gas dan menyatakan gelembung boleh muncul dalam kapilari insang, sirip atau mata. Pengudaraan yang direka dengan betul secara umum membawa air ke arah keseimbangan dengan atmosfera dan bukannya menghasilkan lebihan ketepuan jumlah gas yang melampau.

Untuk kolam koi biasa, keutamaan praktikal masih mencegah DO rendah dan bukannya bimbang bahawa pengudaraan biasa menghasilkan oksigen berlebihan.

Sistem peniaga: reka untuk biomassa puncak, bukan biomassa purata

Kemudahan peniaga boleh beroperasi dengan selesa ketika hanya separuh penuh tetapi menjadi terhad oksigen sebaik sahaja penghantaran besar tiba. Beban reka bentuk yang betul ialah biomassa ikan dan tahap pemberian makanan tertinggi yang realistik akan dialami oleh sistem.

Koi besar sangat bernilai, dan Merck menyatakan bahawa ikan besar mungkin terjejas sebelum ikan kecil dalam kejadian hipoksia. Jangan anggap sistem yang mampu menampung banyak koi kecil secara automatik mampu menampung bilangan koi besar yang sama.

Setiap tangki atau kolam perlu mempunyai pengudaraan bebas yang mencukupi supaya kegagalan satu pam tidak mengancam keseluruhan stok dengan serta-merta.

Tangki kuarantin dan rawatan

Tangki kuarantin sering menggabungkan beberapa risiko oksigen: kepadatan sementara yang tinggi, ikan tertekan akibat pengangkutan, ubat, isipadu air yang lebih kecil dan penapis biologi yang kurang matang.

Koi yang baru tiba selepas pengangkutan mungkin sudah mengalami tekanan fisiologi. Oleh itu, pengudaraan yang baik perlu disediakan sebelum ikan dimasukkan, bukannya ditambah hanya selepas pernafasan menjadi tidak normal.

Semasa rawatan parasit atau bakteria, pantau DO dengan lebih kerap kerana sesetengah rawatan, suhu tinggi atau fungsi insang yang merosot boleh mengurangkan margin keselamatan.

Pengurusan oksigen terlarut khusus untuk Malaysia

Iklim panas Malaysia menjadikan oksigen terlarut sangat penting. Air pada penghujung 20-an hingga awal 30-an °C memegang jauh kurang oksigen berbanding air sejuk, sedangkan metabolisme koi, pemberian makanan dan aktiviti penapis biologi kekal tinggi sepanjang tahun.

Kolam 30°C pada ketepuan penuh hanya memegang sekitar 7.5 mg/L oksigen pada aras laut. Oleh itu, bacaan 5 mg/L mewakili rizab yang jauh lebih kecil daripada yang disedari oleh ramai pemelihara.

Ribut tropika, hujan lebat, pertumbuhan alga yang kuat, malam yang panas dan pemberian makanan sepanjang tahun semuanya boleh mengubah keseimbangan oksigen dengan cepat. Sistem peniaga dan pembesaran perlu mempunyai kapasiti pengudaraan yang besar serta kuasa sandaran.

Di Malaysia, pengudaraan patut direka berdasarkan suhu air paling panas yang realistik dan biomassa tertinggi yang realistik, bukannya berdasarkan pagi paling sejuk dalam setahun ketika kolam kurang penuh.

Jadual risiko oksigen praktikal

Mitos lazim tentang oksigen terlarut

Jadual penyelesaian masalah praktikal

Aliran kerja pengurusan oksigen terlarut yang praktikal

• Tentukan DO dan suhu normal bagi setiap kolam atau tangki.
• Ukur pada waktu paling buruk, bukan sekadar waktu paling mudah; sistem luar perlu mempunyai bacaan awal pagi.
• Kekalkan DO rutin dengan selesa di atas rujukan minimum dan, jika praktikal, hampir kepada ketepuan.
• Reka pengudaraan untuk biomassa puncak, air paling panas dan pemberian makanan paling banyak.
• Buang pepejal organik dengan cepat supaya penguraian tidak menggunakan oksigen yang tidak perlu.
• Kekalkan peredaran air kuat supaya oksigen sampai ke seluruh kolam dan penapis biologi.
• Pantau DO lebih kerap selepas pemberian makanan, rawatan, ribut, perubahan alga dan masalah peralatan.
• Sediakan pengudaraan sandaran bebas serta kuasa kecemasan untuk stok bernilai tinggi atau berkepadatan tinggi.
• Selepas kejadian hipoksia serius, teruskan memeriksa ammonia dan nitrit kerana penapis biologi mungkin turut terjejas.

Lima prinsip oksigen yang perlu diingati

• Air panas memegang kurang oksigen sedangkan koi biasanya memerlukan lebih banyak.
• DO kolam luar selalunya paling rendah sebelum fajar, bukan pada petang.
• Koi, penapis biologi dan bahan organik yang mereput semuanya bersaing untuk oksigen terlarut yang sama.
• Gelembung yang kelihatan bukan pengganti kepada pengukuran.
• Pengudaraan berlebihan dari segi keselamatan dan kuasa sandaran ialah sebahagian daripada reka bentuk sistem koi padat yang bertanggungjawab.

Perspektif akhir

Oksigen terlarut ialah parameter yang menghubungkan respirasi ikan, penapisan, pemberian makanan, suhu, sisa organik dan reka bentuk sistem kecemasan.

Kolam dengan penapisan sangat baik tetapi oksigen tidak mencukupi bukan kolam yang stabil. Penapis biologi dengan media matang tetapi pengudaraan lemah tidak dapat berfungsi pada potensi sebenar. Air terjun yang cantik hanya berguna jika benar-benar menyokong permintaan oksigen ikan.

Sistem oksigen terbaik bukan yang menghasilkan paling banyak gelembung. Sistem terbaik ialah yang mengekalkan oksigen terlarut yang diukur pada tahap selamat tinggi dalam keadaan realistik yang paling buruk.

Bagi pemelihara koi di iklim panas dan peniaga yang mengurus biomassa tinggi, oksigen perlu diberi tahap perhatian yang sama seperti ammonia dan nitrit. Ukur, reka untuk permintaan puncak, sediakan sistem berlebihan dan jangan tunggu ikan mula tercungap-cungap sebelum memutuskan kolam memerlukan lebih banyak udara.